Çarşamba, Nisan 7, 2021

Koronavirüs Salgını Sonrası Yeni Dünya Düzeni

Abone ol

Hepimizin tahmin edebildiği üzere, Koronavirüs Salgını sonrası bizleri bekleyen yeni dünya düzeni bir sürpriz değil. Uzun müddet evlerimizde kaldığımız şu günlerde eskiye nazaran farklı bir hayat tarzını benimsedik. Son haberlerin ışığında öğrendik ki, Güney Kore gibi doğru politika uygulamış ülkelerde vaka sayıları epey azaldı. Apple ve Google, virüsü izlemeye yardımcı olmak için sürpriz hareketle bir araya geldi. Bazı ülkeler karantina sürecini tamamen kaldırmayı dahi düşünmekte. Ve şimdi hepimizin merakla beklediği; sürecin ne zaman sona ereceği ve gelecekteki yeni dünya düzeni!

blank
Koronavirüs Salgını

Koronavirüs sonrası neler olacak?

Şüphesiz ki salgının tehlikeli boyutu sona erecek. Milyonlarca hasta verilerine dayanan bir aşının beraberinde yeni, onaylanmış tedavilerimiz olacak. Bu düzeyde olası başka bir felaketin nasıl önleneceği konusunda ise yeni halk sağlığı protokolleri olacak. Bunların kesinliğinin yanı sıra, geri döndüğümüz hayatın salgından öncesine kıyasla önemli ölçüde farklı olacağı da bilinenler arasında.

Bu yazımızda travma sonrası stres bozukluğundan muzdarip sağlık çalışanlarından, rutin hayatta edinilecek yeni alışkanlıklara kadar her alanda değişime ihtiyaç duyulacağı gerçeğinden yola çıkıyor ve yaşamın koronavirüs salgını sonrası nasıl değişebileceğini değerlendiriyoruz.

blank
Yeni Dünya Düzeni

1. Koronavirüs Sonrası Sağlık Çalışanlarının Destek Görmesi

Koronavirüs Salgını, bilinen diğer adıyla COVID-19 Pandemisi sonrasında kolektif ve bireysel deneyimlerimizin bir sonucu olarak sağlık hizmetleri alanında işler değişecek. Bu küresel trajedi sırasında etkilenen sadece ekonomi ya da nüfus değil, aynı zamanda ön cephedeki sağlık profesyonelleri oldu. Dünyanın her yerinde hastalığa yardımcı olmak için aşırı çalışma koşullarına maruz kalıp büyük fedakarlıklara atıldılar. Yetmedi kişisel koruyucu ekipman eksikliği sebebiyle, yüksek oranda enfekte olma riski olan kayak gözlüğü ve çöp poşeti gibi materyaller ile kendi çözümlerini üreterek çalıştılar. Birçoğu fazla mesai yaptı ve hala yapıyor. Ayrıca bir hasta koronavirüs sebebiyle hayatını kaybettiğinde, bu acı sürece tanıklık ediyorlar.

blank
Koronavirüs ile mücadele

2. Koronavirüs Sonrası Sağlık Sistemine Odaklanma

“İşini yaparken risk altında olabileceğini bilmenin kaygısı sağlık çalışanları için çok zor bir durum” diyor Saint Louis Üniversitesi Biyolojik Güvenlik Enstitüsü Yöneticisi Terri Rebmann. Bu durumun muhtemel sonucu, sağlık personelleri arasında tükenmişlik sendromu oranında kaçınılmaz bir artışın meydana gelmesi. Koronavirüs salgını öncesinde bile dünyadaki 10 milyon doktorun neredeyse yarısında tükenmişlik sendromu belirtileri olduğu tahmin edilmekte. Dolayısıyla, salgın azaldıktan sonra cephede çalışan tıp uzmanlarının psikolojik destek görmesi, en az hastaların salgın sonrası tedavileri kadar önem arz etmektedir.

3. Küreselleşen Dünyaya Olan Güvenin Azalması

Koronavirüs öncesi küreselleşen dünyada, siyasi savaşlar ve tüm iktisadi dalgalanmalara rağmen hissettiğimiz güven seviyesinden belirli ölçüde memnunduk. Neredeyse sınırlama olmadan seyahat edebilir, kısıtlama olmadan insanlarla tanışabilir ve dünya çapında ürün sipariş edebilir durumdaydık. Milyarlarca insanın haftalar boyu evlerinde kaldığı güncel süreç bittiğinde, radikal bir değişim yaşanacağı tahmin edilmekte. Belirli süre eskisi kadar özgür seyahat edemeyecek ya da dünyanın tedarik zincirlerinden önceki kadar kolay yararlanamayacağız. Bir yere gitmeden veya biriyle tanışmadan önce iki kez düşüneceğiz. Salgın düşüncesi, sosyal kaygı ve agorafobi belirtilerini şiddetlendiren bir unsurken; güvenin kazanımı zaman alır hale gelecek ve belki de bu sorunun düzelmesi için özgürlüğümüze kavuşmamızın üzerinden aylar geçmesi gerekecek.

blank
Dünyada Koronavirüs

Salgının dünya çapında sağlık sistemlerinin eksikliklerini vurgulaması trajiktir. Aşırı yüklenmiş hastaneler, altyapılarından tedavi imkanlarına kadar her düzeyde bir iyileştirmeye ihtiyaç duyarlar. Bunlar, herhangi bir acil durumla daha iyi başa çıkabilmek adına personel ve hastalar için güvenli bir ortam sağlamada gerekli olacaktır. Örneğin, Almanya’nın nispeten düşük ölüm oranı hakkında öne sürülen nedenlerden biri, gelişmiş düzeydeki yoğun bakım durumudur. Dijital sağlık imkanları, böyle bir krizle başa çıkmada başarı göstermiştir. Koronavirüs salgını sonrası birçok hükümetin sağlık hizmetlerine daha fazla odaklandığını görebiliriz. Bu süreçte zorlanan ülkeler, krizi daha iyi yöneten diğer ülkeler tarafından kullanılan benzer stratejileri benimseyebilirler.

blank
Salgın Sonrası

4. Yeni Seyahat Belgesi

“Dokunulmazlık Pasaportu”, veya buna benzer şekilde isimlendirilebilecek bir belge süreç bitiminde tıpkı pasaport ve vize süreci gibi işlev görebilir. Bir ülkeye seyahat etmek için böyle bir belge şartı konması mümkün. Virüse karşı bağışıklık kazanmış olanlar, günlük rutinine devam etmek için bir geçiş belgesi alabilir; eğer bağışıklılığı yoksa, içeride kalması gerekebilir. Şu anda İngiltere Hükümeti’nin bu hususta planlar yapmaya başladığı bilinmekte. Diğer ülkeler de böyle bir prosedürü izleyebilir. Nisan ortasında Emirates Havayolu, Dubai’den Tunus’a seyahat eden yolcular üzerinde hızlıca Koronavirüs kan testleri yaptı. “Bu uygulama, yerinde testler yapmamızı ve Koronavirüs test sertifikaları gerektiren ülkelere seyahat eden Emirates yolcularına derhal onay verebilmemizi sağlayacak.” açıklaması yapıldı.

blank

5. Devam Eden bir Halk Sağlığı Önlemi Olarak Gözetim

Kimse şaşırtılmak istemez, ancak ya daha iyisi içinse?

Koronavirüsle teması izlemeyi kolaylaştırmak için belirli hükümetlerin başvurduğu bir eylem mevcut. Almanya, İsrail ve Singapur gibi tedbire büyük önem veren bazı ülkeler enfekte olabilecek insanları bulup uyarmak için telefon izleme verilerini kullanmakta. Güney Kore, izleme sürecinde telefon kullanımına ek olarak uydu görüntüleri ve banka işlemlerini de kullanarak fazladan yol kat etmiş durumda. Bu, bazı hükümetlerin, özellikle de totaliter olanların vatandaşların hayatından ciddi bir gizlilik katmanı silmesine yol açabilir. Koronavirüs, Güney Kore’de gördüğümüz gibi gizlilik ve etik konularına yepyeni bir boyut getirmiş durumda. Ancak başka bir büyük halk sağlığı krizi kisvesi altında bu tür önlemler norm haline gelebilir.

İstanbul Havalimanı’nda Alınan Önlemler

6. Koronavirüs Sonrası Yepyeni Alışkanlıklar

Kişisel ve kamu hijyen önlemleri konusundaki farkındalık, bulaşıcılık nedeniyle bir artış gösterdi. Sağlık yetkilileri en az 20 saniye boyunca sabunla düzenli el yıkamanın önemi üzerinde durdu. Sosyal mesafe önlemleri uygulandı. İnsanlar market alışverişi ve toplu taşıma araçlarında maske takmaya başladı. Edinilen bu yeni alışkanlıklar salgın sona erdikten sonra çok daha uzun süre hijyen kurallarının devam etmesine sebep olabilir. Tıpkı Çin’de uzun yıllardır olduğu gibi artık hemen her ülkede insanların gittikleri her yerde maske taktıklarını ve yaşlılarımızın çevresinde daha temkinli olduklarını görebiliriz. ABD’deki Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü Yetkilisi Dr. Fauci bir daha asla el sıkışmamamız gerektiğini belirtti.

blank
Aşı Çalışmaları

7. Koronavirüs Devamında İşsizlik Sorunu

Bildiğiniz üzeri salgın süresince pek çok ücretsiz izne çıkarılma yaşandı. Mevcut durumun salgının sona ermesiyle ne kadar devam edeceği ise muallakta; zira finansal yönden sorun yaşayan şirket ve kurumların durumlarını toparlaması demek, ülkenin istihdam sorununa merhem sürülmeye başlandığı anlamına gelecektir. Finansal durumun düzelmesi ise Türkiye koşullarında aylar boyu sürebilir. İnsanların karantina ile değişen psikolojilerinin düzelmesinde ekonomik refahlarının yerine gelmesi en büyük önemi arz edecektir. Bu anlamda, ekonomik ve sosyal yardımların sürdürülebilir olması son derece hayatidir.

blank
İşsizlik Sorunu

Peki koronavirüs sonrası neler değişmeli?

“Her şey değişse bile, her şey değişmeyebilir.” 

Postpandemik ihtiyaçlar konusunda uzun vadede daha etkili olunabilmesi için sağlık hizmetlerinin bazı yönleri değişmelidir:

blank

1. Gerekli Araç Olarak “Yapay Zeka”

Yıllarca sağlık alanında yapay zeka uygulama ihtiyacı vurgulandı, ancak Koronavirüs ile meydana gelen hasarlar bu ihtiyacın altını iyice çizdi. Bir yapay zeka platformu salgının ilk uyarılarını belirlemede yardımcı oldu. Algoritmalar, potansiyel olarak etkilenenlerin taranmasına yardımcı olmak için kullanılabilir. Yapay zeka, hastanelerin kaynaklarını yönetmesine yardımcı olabileceği gibi aşı araştırmalarını hızlandırmak için de rahatlıkla kullanılabilir.

Bu bağlamda, yapay zeka geliştirmelerinin bir sonraki halk sağlığı krizine daha iyi hazırlanmamıza yardımcı olacağı savunulmaktadır. Söz konusu algoritmalar, kendi başlarına çözümler üretmeden, profesyonellerin çalışmalarını iyileştirmede destek sağlayacak şekilde geliştirilmelidir.

blank
Yapay Zeka

2. Koronavirüs için Dijital Çözümler

Bu zorlu zamanlarda dijital sağlık çözümlerinin önemi açıklandı. Bunlar, diğer kullanım alanlarından ziyade sağlık hizmetlerini hastalara getirmek için hazırda bulunan seçeneklerdir. Örneğin, teletıp kullanımı hızla artmaktadır. İleride dijital stetoskop, taşınabilir EKG monitörü ve dijital otoskop gibi cihazların evde kullanılabilir, sonuçların doktorlarla uzaktan paylaşılabilir duruma gelmesi hedeflenmekte. Böylelikle, hazır olunduğunda doktor-hasta ziyaretleri en aza indirgenerek çapraz kontaminasyon riski azaltılabilir. Bu tür cihazlar ile bakım noktası hastanın evine getirilerek tanı ve tedavilerde kolaylık sağlanabilir.

3. Sürdürülebilir Çözümler

blank
Tıbbi Çalışmalar

Eğer bu salgın bize bir şey öğretmişse bu, hayatımızın (eskiden olduğu gibi) gezegenimiz için sürdürülebilir olmadığıdır. Sanal toplantılar, dijital eğitimler ve sanal etkinlikler gibi dijital çözümleri deneyimlemek zorunda kaldık. Tüm bunlar etki göstermekle kalmadı; aynı zamanda işlerin ve bağlantıların dijital ortam üzerinde gerçekleşebildiği bir dünyada, çevre dostu faaliyetlerin de bir yolu olabildiğini bizlere kanıtladı. Bu kısa sürede dahi ozon tabakasındaki deliğin kapanmaya başladığı gözlemlendi. Her şeyin dijitalleşmesinin gerekliliği kesinlikle söz konusu değil, ancak mümkünse gerçek hayatta daha verimli olmayan her şeyi dijital hale getirmek mantıklı. Bahsettiğimiz gibi dijital sağlık teknolojileri bunları bir olasılık haline getirme becerisini göstermeye başladı bile. Belki de önümüzdeki süreçte bu eylemlerin daha büyük ölçekte benimsendiğini hep birlikte deneyimliyor olacağız.

Koronavirüs tünelinin sonunda ışık var! Rutinlerimize geri döneceğiz; ancak hayatlarımız önemli ölçüde farklı olacak. Dahası, bu noktaya ulaşmak mevcut eylemlerimize bağlı olacak. Bu anlamda sosyal mesafeye ve diğer önlemlere saygı göstermeli, hastalığın yayılmasını azaltmalıyız.

Bige Çaktı
Bige Çaktı
Yazma merakı çevirmenlikle buluşmuş, öğretmenlik eşlik etmiş...

5 YORUMLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En popüler